Pobieranie krwi jest jedną z podstawowych procedur wykonywanych w diagnostyce medycznej. Prawidłowe wykonanie pobrania wymaga nie tylko znajomości techniki, ale również odpowiedniego przygotowania pacjenta, przestrzegania zasad aseptyki, prawidłowego oznaczenia materiału oraz właściwego postępowania po wykonaniu procedury.
W ostatnich latach zakres kompetencji opiekuna medycznego został rozszerzony. Osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe mogą wykonywać między innymi pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej do badań laboratoryjnych.
Tak. Opiekun medyczny posiadający odpowiednie przygotowanie zawodowe może wykonywać czynności związane z pobieraniem krwi żylnej oraz krwi włośniczkowej do badań laboratoryjnych. Dotyczy to w szczególności osób przygotowanych do wykonywania zawodu w zakresie kwalifikacji MED.14 – Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej.
W aktualnym zakresie czynności zawodowych opiekuna medycznego znajduje się m.in. pobieranie krwi żylnej do badań laboratoryjnych, pobieranie krwi włośniczkowej, pobieranie materiału z górnych dróg oddechowych do badań diagnostycznych oraz wykonywanie określonych testów diagnostycznych w miejscu opieki nad pacjentem.
Pobranie krwi żylnej polega na uzyskaniu próbki krwi z żyły obwodowej, najczęściej w obrębie kończyny górnej. Choć samo wkłucie trwa zazwyczaj bardzo krótko, prawidłowe przeprowadzenie procedury obejmuje znacznie więcej czynności.
Osoba pobierająca materiał powinna m.in. zweryfikować tożsamość pacjenta, sprawdzić zlecone badania, przygotować odpowiedni sprzęt, poinformować pacjenta o przebiegu procedury, prawidłowo ułożyć pacjenta, wybrać odpowiednie miejsce wkłucia, przestrzegać zasad higieny i aseptyki, pobrać odpowiednią ilość materiału, zabezpieczyć miejsce wkłucia oraz właściwie oznaczyć próbki.
Krew do badań laboratoryjnych najczęściej pobiera się z żył zlokalizowanych w okolicy dołu łokciowego. Wybór konkretnego naczynia powinien jednak zawsze uwzględniać indywidualne warunki anatomiczne pacjenta.
Podczas przygotowania do pobrania należy zwracać uwagę m.in. na przebieg i dostępność żyły, jej wypełnienie, stan skóry, obecność obrzęku lub zmian zapalnych, wcześniejsze wkłucia oraz obecność urządzeń medycznych lub innych przeciwwskazań do pobierania z danej kończyny.
Drugim rodzajem pobrania, który może wykonywać opiekun medyczny posiadający właściwe przygotowanie, jest pobieranie krwi włośniczkowej. Materiał uzyskuje się poprzez nakłucie skóry specjalnym jednorazowym nakłuwaczem.
Krew włośniczkowa wykorzystywana jest m.in. podczas wykonywania niektórych szybkich badań diagnostycznych, takich jak oznaczenie stężenia glukozy.
Sposób postępowania może zależeć od rodzaju wykonywanego badania, zastosowanego urządzenia oraz instrukcji producenta zestawu diagnostycznego. W wielu procedurach pierwszą kroplę krwi usuwa się, a do oznaczenia wykorzystuje kolejną kroplę, aby ograniczyć możliwość zanieczyszczenia próbki płynem tkankowym lub pozostałościami znajdującymi się na powierzchni skóry.
Zawsze należy jednak postępować zgodnie z obowiązującą w danej placówce procedurą oraz instrukcją konkretnego urządzenia diagnostycznego.
Przygotowanie pacjenta zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanych badań. W przypadku części standardowych badań laboratoryjnych zalecane może być pobranie krwi w godzinach porannych i na czczo, ale nie dotyczy to wszystkich badań.
Bezpośrednio przed pobraniem warto zadbać o kilka minut odpoczynku pacjenta. Należy również zapytać o wcześniejsze reakcje podczas pobierania krwi, np. omdlenia lub silny lęk przed wkłuciem.
Podczas jednego pobrania może być konieczne napełnienie kilku różnych probówek. Poszczególne probówki zawierają różne substancje dodatkowe, dlatego należy stosować odpowiednią kolejność ich pobierania zgodnie z aktualną procedurą i używanym systemem.
Nieprawidłowa kolejność może doprowadzić do przeniesienia dodatku z jednej probówki do drugiej i wpłynąć na wynik badania. Dlatego podczas szkolenia praktycznego nie wystarczy nauczyć się samego wkłucia – równie ważna jest prawidłowa obsługa całego systemu pobierania materiału.
Pobieranie krwi wiąże się z kontaktem z materiałem biologicznym, dlatego szczególnie ważne jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Należy wykonywać higienę rąk, stosować odpowiednie środki ochrony indywidualnej, korzystać ze sprzętu jednorazowego, zachowywać ostrożność podczas pracy z igłami i znać procedurę postępowania w przypadku ekspozycji zawodowej.
Formalne uprawnienie do wykonywania danej czynności jest bardzo ważne, jednak w praktyce równie istotne są wiedza, umiejętności manualne oraz doświadczenie. Umiejętność prawidłowej oceny żyły, ustawienia igły, obsługi systemu próżniowego czy odpowiedniego reagowania na trudności rozwija się przede wszystkim poprzez ćwiczenia praktyczne.
Centrum Szkoleniowe MediKos prowadzi praktyczne szkolenia z zakresu pobierania krwi skierowane m.in. do opiekunów medycznych. Podczas szkolenia szczególny nacisk kładziemy na praktyczne przygotowanie uczestnika do wykonywania procedury.
Zakres szkolenia może obejmować m.in. przygotowanie pacjenta i stanowiska pracy, zasady bezpieczeństwa i aseptyki, dobór sprzętu, pobieranie krwi żylnej i włośniczkowej, wybór miejsca wkłucia, zabezpieczanie materiału, oznaczanie próbek, zapobieganie najczęstszym błędom oraz postępowanie po ekspozycji zawodowej.
Sprawdź najbliższy warsztat MediKos dla opiekunów medycznych: pobieranie krwi i iniekcje podskórne.
Tak. Opiekun medyczny posiadający odpowiednie przygotowanie zawodowe może wykonywać pobieranie krwi żylnej do badań laboratoryjnych w zakresie posiadanych kwalifikacji.
Tak. W zakresie czynności zawodowych opiekuna medycznego znajduje się również pobieranie krwi włośniczkowej.
Sama technika może wydawać się prosta, jednak bezpieczne i prawidłowe pobieranie materiału wymaga znajomości anatomii, sprzętu, zasad aseptyki, postępowania z materiałem oraz regularnej praktyki.
Dla osoby, która posiada odpowiednie uprawnienia, ale nie czuje się pewnie podczas wykonywania pobrań, szkolenie praktyczne może być dobrym sposobem na utrwalenie procedury i przećwiczenie jej pod nadzorem prowadzącego.
Nie. Kurs doskonalący służy rozwijaniu i doskonaleniu wiedzy oraz umiejętności. Nie zastępuje wymaganych prawem kwalifikacji zawodowych.
Centrum Szkoleniowe MediKos prowadzi szkolenia dla opiekunów medycznych oraz innych przedstawicieli zawodów medycznych. Organizujemy szkolenia w wybranych miastach w Polsce, a także dla grup zamkniętych.
